Visolie

Omega 3 visolie

Omega 3 Visolie

Andere benaming
omega-3 vetzuren, n-3 vetzuren

Vis kan een gezonde toevoeging aan je voeding zijn, en visolie is een van de redenen daarvan. Visolie is een essentieel vetzuur, wat betekent dat we het uit ons voedsel moeten halen omdat ons lichaam het niet zelf aanmaakt. De twee belangrijkste vormen van essentiële vetzuren zijn omega-3 en omega-6. Visolie is een omega-3 vetzuur; gamma-linoleenzuur (GLA) is een voorbeeld van een omega-6 vetzuur.

Omega-3 vetzuren danken hun naam aan hun chemische structuur. Ze hebben een dubbele binding bij hun derde koolstofatoom. Er zijn twee bronnen van omega-3 vetzuren: plantaardige olie en visolie. Visolie bevat de vetzuren eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). Het bevat ook meervoudig onverzadigde lange-keten vetzuren. Goede voedingsbronnen zijn zalm, forel, heilbot, makreel, steur, tonijn en sardientjes. Omega-3 plantaardige oliën bevatten alfa-linoleenzuur, dat cholesterolverlagend en ontstekingsremmend werkt. De bronnen bij uitstek van omega-3 plantaardige oliën zijn walnoten, lijnzaad (vlaszaad), canola (koolzaad), sojabonen en olijven.

Toepassing
Omega-3 visolie (dat de combinatie EPA en DHA bevat) heeft aantoonbaar meer gunstige effecten op hart en bloedvaten dan omega-3 plantaardige oliën (die alfa-linoleenzuur bevatten). Visolie is het bekendst vanwege de behandeling van hart- en vaatziekten, met name hoge cholesterol. Wetenschappers zijn van mening dat visolie een ontstekingsremmend effect heeft en ook de vorming van bloedklonters in de bloedvaten tegengaat. De gunstige effecten werden voor het eerst ontdekt toen bleek dat mensen die vaak vis eten over het algemeen veel minder last hebben van hart- en vaatziekten. Omdat cardiovasculaire ziekte de belangrijkste doodsoorzaak is onder diabeten, hebben met name diabetespatiënten belang bij het gebruik van visolie om het risico van hartziekten en beroerte te verkleinen.

Er bestaat enige belangstelling voor visolie ter voorkoming van diabetes type 2. Op dit moment is er echter nog geen bewijs dat visolie voor dit doel gebruikt kan worden. Diabetes type 2-patiënten met een verhoogd cholesterolgehalte kunnen er wel baat bij hebben.

Andere toepassingen van visolie zijn onder andere de behandeling van hoge bloeddruk (in hogere doses dan de aanbevolen hoeveelheid) en de voorkoming van een beroerte door ischemie (verminderde bloedtoevoer). Visolie wordt ook wel gebruikt bij ontstekingsziekten zoals reumatoïde artritis, psoriasis, inflammatoire-darmziekte en huidontstekingen. Ook de toepassing bij astma, nieraandoeningen en psychiatrische stoornissen werd gemeld.

Dosering
De Amerikaanse Diabetes Associatie en de Amerikaanse Hartstichting bevelen aan om twee porties omega-3-rijke vis per week te eten. Andere bronnen van omega-3 vetzuren zijn verrijkte eieren en microalgen-olie.

Ter behandeling van zeer hoge triglyceride-waarden beveelt de Amerikaanse Hartstichting doses van 2 tot 4 gram per dag aan. Een hoog triglyceride-gehalte dat vaak voorkomt bij diabeten, kan schadelijk zijn voor de alvleesklier. Een op recept verkrijgbaar middel – Lovaza – bevat 375 mg DHA en 465 mg EPA. Het is goedgekeurd ter behandeling van hoge cholesterol, dus raadpleeg je huisarts als je belangstelling hebt voor dit product.

Als je zonder recept een visolie-supplement koopt, is het belangrijk naar de totale hoeveelheid EPA en DHA te kijken. De meeste supplementen bevatten slechts 200-400 mg EPA en DHA per capsule. Je zou dan ook maar liefst 12-16 capsules visolie moeten nemen om het equivalent binnen te krijgen van het product Lovaza. Er worden tegenwoordig echter voedingssupplementen met hogere concentraties EPA en DHA gemaakt. De Amerikaanse Hartstichting beveelt 1g EPA plus DHA per dag aan voor patiënten met hart- en vaatziekten. Er komt steeds meer bewijs dat mensen die het risico lopen van hart- en vaatziekten ook visolie zouden moeten nemen. Hoewel de exacte hoeveelheid niet bekend is, wordt een dagelijkse hoeveelheid van 250-500 mg EPA plus DHA per dag aanbevolen.

Onderzoek
Talloze onderzoeken hebben visolie ter behandeling van cardiovasculaire ziekten en andere aandoeningen, waaronder diabetes, beoordeeld.

  • Een van de omvangrijkste onderzoeken beoordeelde het belang van visolie-supplementen ter voorkoming van een tweede hartaanval onder 11.324 mensen die al eerder een hartaanval hadden. In het onderzoek (dat GISSI wordt genoemd) werden patiënten gerandomiseerd die óf een dagelijkse dosis van 1g omega-3 vetzuren namen, óf 300 mg vitamine E, óf een combinatie van die twee, óf een placebo (neppil). Na 3,5 jaar liet de omega-3-groep een afname van het aantal sterfgevallen, hartaanvallen en beroertes zien met 10%. Hart- en vaatziekte als doodsoorzaak nam met 17% af en over het geheel ging het sterftecijfer omlaag met 14%. Er werden geen gunstige effecten in de vitamine-E-groep geconstateerd. Hoewel 15% van de proefpersonen aan diabetes leed, meldden de onderzoekers geen specifieke resultaten voor deze groep.
  • In een afzonderlijke studie werd beoordeeld hoe lang het zou duren om gunstige effecten in het GISSI-experiment te behalen en ontdekte men dat het mortaliteitsrisico over het totaal na een behandeling van drie maanden significant verkleind was, evenals het risico van plotseling overlijden na een behandeling van vier maanden.
  • De Cochrane Collaboration publiceerde een review van gerandomiseerde onderzoeken bij mensen met diabetes type 2, waarin visolie werd vergeleken met een placebo of plantaardige olie. In de studie werden de effecten van visolie-supplementen op fatale of niet-fatale hartaanvallen onderzocht, evenals de noodzaak van een hartoperatie en de effecten op cholesterol en bloedglucose. In totaal 23 proefnemingen met 1075 patiënten werden beoordeeld. De duur van de onderzoeken varieerde van twee weken tot acht maanden. In totaal achttien proefnemingen gaven triglyceride-data op, en globaal verminderden de triglyceride-waarden in de experimentele groepen met 40 mg/dl versus de controlegroepen. Zestien experimenten vermeldden LDL-cholesterol (de zogenaamde ‘slechte’ cholesterol)-waarden; de LDL nam significant toe met 4 mg/dl versus de controlegroepen, maar niet in de onderzoeken waar de triglyceriden-gehalten hoog waren. Er werd statistisch gezien geen significant effect gemeten op HDL-cholesterol (‘goede’ cholesterol), nuchtere glucose of A1C (de gemiddelde bloedglucosewaarde over een periode van drie maanden). De auteurs benadrukten de noodzaak van onderzoeken over een periode die lang genoeg is om de effecten van visolie-supplementen te kunnen bepalen op hartaanvallen en beroertes.
  • Een recent onderzoek door het Agency for Health Care Research and Quality beoordeelde studies naar omega-3 vetzuren bij diverse medische aandoeningen, waaronder diabetes. Het eindrapport over de achttien onderzoeken naar patiënten met diabetes gaf aan dat omega-3 vetzuren vergeleken bij een placebo, de triglyceriden verlaagden maar geen invloed hadden op het totale HDL- of LDL-cholesterolgehalte, noch op de nuchtere glucose of de A1C-niveaus. In het rapport werd geadviseerd dat proefnemingen met omega-3 vetzuren moeten beoordelen hoeveel van het nutriënt geconsumeerd wordt via de voeding en dat de bron en de specifieke omega-3 vetzuren in de supplementen die tijdens de studies gebruikt werden, door onderzoek gekwantificeerd moeten worden.
  • Er zijn twee andere analyses gemaakt op grond waarvan werd opgemerkt dat het gebruik van visolie door diabeten de triglyceriden verlaagt met ruwweg 50 mg/dl zonder nadelig effect op de A1C.

Bijwerkingen en wisselwerking met geneesmiddelen
Nadelige effecten van visolie zijn onder andere een vissige nasmaak, boeren, slechte adem, brandend maagzuur, misselijkheid en dunne ontlasting. Hogere doses dan 3g per dag zouden excessief werken tegen bloedklontering.

Mensen met visallergie moeten voorzichtig zijn met visolie en eerst hun huisarts raadplegen voordat ze supplementen nemen. Bepaalde vissoorten als haai, makreel en zwaardvis kunnen veel kwik bevatten; bovendien kan vis afkomstig uit vervuild water onaanvaardbare niveaus PCB’s (polychloorbifenyl) bevatten. Zwangere vrouwen kunnen deze vis beter niet eten vanwege het doorgeven van kwik of PCB’s via de moedermelk aan de baby.

Een hogere dosis visolie dan 3g per dag wordt in verband gebracht met toegenomen bloedglucose. Ook is er enige bezorgdheid dat de concentraties LDL-cholesterol hoger worden bij hogere doses, hoewel de LDL-deeltjes niet de gevaarlijkste soort vormen.

Visolie kan de werking van medicijnen tegen hoge bloeddruk, hoge cholesterol, diabetes en bloedklontering versterken. Het nemen van hoge doses van meer dan 10g per dag kan echter het risico vergroten op bepaalde soorten beroertes.

Orale anticonceptiemiddelen met oestrogeen kunnen het gunstige effect tenietdoen van triglyceride-verlaging door visolie.
Andere wisselwerkingen met geneesmiddelen zijn: vermindering van verhoogde bloeddruk-effecten door cyclosporine en verhoging van de gunstige effecten van retinoïden zoals etretinaat.

 

 

Uit: Guide to Herbs & Nutritional Supplements – Laura Shane-McWhorter – The American Diabetes Association